Hộ gia đình anh Trần Văn Hoàn ở khu 3, xã Cấp Dẫn sử dụng vốn vay ưu đãi nuôi bò sinh sản mang lại hiệu quả kinh tế cao

Nhờ sử dụng vốn vay ưu đãi của NHCSXH hiệu quả, hàng nghìn hộ dân ở huyện miền núi Cẩm Khê đã có điều kiện đầu tư phát triển kinh tế trang trại, gia trại, nâng cao thu nhập.

“Cần câu cơm” hiệu quả của nông dân

Anh Trần Văn Nhàn ở thôn Đoàn Kết là 1 trong những hộ nghèo sử dụng vốn vay hiệu quả trên địa bàn xã Cấp Dẫn. Với diện tích trang trại hơn 3 mẫu, anh Nhàn đầu tư nuôi 10 con lợn, 3 con bò sinh sản, đào ao thả cá và chăn nuôi vịt, mỗi năm thu nhập hơn trăm triệu đồng.

Anh Nhàn thổ lộ: “Những năm đầu, vợ chồng tôi rất khó khăn do không có vốn làm ăn. Năm 2013, được NHCSXH cho vay 20 triệu đồng hộ nghèo tôi đầu tư chăn nuôi lợn nái. Tiền lãi lứa này tôi lại mở rộng quy mô nuôi lợn ở lứa sau và đầu tư thêm chăn nuôi bò, vịt, đào ao thả cá. Đến năm 2015, gia đình tôi thoát nghèo và hoàn trả vốn vay đúng hạn…”.

Theo anh Nhàn, trước đây anh chọn đàn lợn là vật nuôi chủ lực với quy mô 10 lợn nái, 200 lợn thịt. Tuy nhiên, thấy giá lợn hơi đang đà xuống thấp, để hạn chế thua lỗ, nên ngay từ cuối năm 2016, anh đã chủ động không vào đàn lợn thịt và giảm dần đàn lợn nái. “Hiện tại, tôi đang dồn vốn đầu tư nuôi cá giống. Với 2 mẫu ao nuôi cá giống, tôi thu về từ 12 - 15 triệu đồng/tháng nhờ xuất bán 3 tạ cá giống”, anh Nhàn chia sẻ.

Cũng được NHCSXH cho vay vốn làm ăn, anh Trần Ngọc Hoàn ở xã Cấp Dẫn cho hay, từ khi còn là hộ nghèo anh đã được NHCSXH cho vay 10 triệu đồng để đầu tư nuôi trâu, bò. Đến đầu năm 2017, sau khi đã thoát nghèo và trả hết nguồn vốn vay cũ anh tiếp tục được NHCSXH cho vay 20 triệu đồng từ nguồn vốn chương trình tín dụng hộ mới thoát nghèo. Anh Hoàn phấn khởi nói: “Với thủ tục vay đơn giản, không cần thế chấp và lãi suất vay thấp, vốn vay chính sách là “cần câu cơm” hiệu quả cho dân nghèo vùng cao như chúng tôi”.

Chủ tịch UBND xã Cấp Dẫn Trần Minh Hậu cho hay: “Cấp Dẫn là xã miền núi khó khăn, nguồn lực địa phương còn nhiều hạn hẹp. Những năm qua, nguồn vốn vay ưu đãi từ NHCSXH đã “gỡ khó” cho địa phương rất nhiều. Hiện dư nợ trên địa bàn xã đạt trên 10 tỷ đồng và đã đầu tư cho 445 hộ vay vốn làm ăn. Nhờ được vay vốn ưu đãi, tổ chức lại sản xuất trên địa bàn đã có hàng trăm hộ thoát nghèo. Trong 3 năm trở lại đây, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã giảm mạnh từ gần 50% (năm 2014) xuống còn 19.8% (năm 2017)”.

Tỷ lệ nợ quá hạn cực thấp

Giám đốc NHCSXH huyện Cẩm Khê Nguyễn Văn Xuân cho biết, tính đến nay, NHCSXH huyện Cẩm Khê đang thực hiện 12 chương trình tín dụng với tổng dư nợ trên 350 tỷ đồng, với 16.122 hộ vay, trong đó chương trình hộ nghèo có dư nợ cao nhất là 129 tỷ đồng.

Theo ông Xuân, hơn 99% tổng dư nợ được thực hiện theo phương thức ủy thác thông qua 4 tổ chức hội, đoàn thể. Hàng năm, NHCSXH tỉnh, Phòng giao dịch cấp huyện đều phối hợp chặt chẽ với các hội, đoàn thể tổ chức tập huấn về chính sách cho vay tín dụng ưu đãi; tập huấn lồng ghép kiến thức KHKT trong sản xuất và chăn nuôi để giúp người vay sử dụng vốn có hiệu quả.

Không chỉ đạt giải “quán quân” nhận ủy thác vay vốn NHCSXH lớn nhất, Hội Nông dân huyện Cẩm Khê còn quản lý vốn vay khá chặt chẽ và hiệu quả, tỷ lệ dư nợ quá hạn chỉ chiếm 0,08% - thấp nhất trong 4 tổ chức hội, đoàn thể. Phó Chủ tịch Hội Nông dân huyện Cẩm Khê Lại Thế Hưng cho biết, hiện Hội Nông dân đang thực hiện ủy thác vốn vay NHCSXH với dư nợ trên 148,8 tỷ đồng thông qua 168 Tổ tiết kiệm và vay vốn.

“Cùng với mô hình Tổ tiết kiệm và vay vốn, phương thức cho vay ủy thác đã giúp tổ chức Hội Nông dân có thêm điều kiện củng cố, nâng cao vai trò vị thế của mình. Được tập huấn KHKT và tạo điều kiện vay vốn làm ăn, hội viên, nông dân thêm tin tưởng và xin tham gia vào tổ chức hội ngày càng đông…”, ông Hưng khẳng định.

“Tôi mong muốn NHCSXH tiếp tục đầu tư cho những hộ mới thoát nghèo nhưng vẫn còn khó khăn bấp bênh như gia đình tôi vay vốn để đầu tư phát triển trang trại, nâng cao thu nhập”, anh Trần Văn Nhàn.

NHCSXH tỉnh Phú Thọ cho người nghèo và các đối tượng chính sách vay vốn tại Điểm giao dịch xã

Khi đường đi hữu hạn

Ghi dấu không chỉ với người dân trong nước mà cả quốc tế với một điểm đến ba di sản văn hóa thế giới cùng cả một bề dày văn hoá cội nguồn dân tộc. Song ở miền đất rừng cọ đồi chè này, con đường phát triển kinh tế chẳng thơ mộng như những lời ca trong điệu hát cổ, cũng chẳng phải mảnh đất mà các nhà đầu tư “chen chân” đến như mỗi dịp Giỗ tổ, xuân về.

Cũng bởi vùng đất trung du này, khí hậu và thổ nhưỡng không thích ứng với điều kiện phát triển cây công nghiệp. Nhiều xã bói không ra bóng dáng một doanh nghiệp, nên cơ cấu kinh tế vẫn đeo đẳng hai chữ “thuần nông”.

Hiệu quả trồng lúa không đủ vượt qua nồi nhọc nhằn, nên chăn nuôi luôn được lãnh đạo các tổ chức hội khuyến khích người dân lựa chọn làm điểm tựa bước qua nghèo khó. Đáp lại câu hỏi của phóng viên với hộ nghèo, sao không vay vốn buôn bán nhanh thu lời, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thượng Long tâm sự, đã là người nghèo thì thiếu thông tin mọi bề, nên những khoản thu lắt nhắt nếu có họ sẽ nghĩ ngay đến việc thoả mãn nhu cầu, nên chuyện tích luỹ là rất khó khăn. Trong khi đó, với việc khuyến khích các hộ nghèo chăn nuôi với khoản vay 30 triệu đồng của NHCSXH cùng chút tích luỹ hay hỗ trợ của người thân, họ có thể bắt đầu với việc chăn nuôi trâu, bò sinh sản, hay chăn nuôi lợn. Sau một chu kỳ vay vốn 3 - 5 năm họ cũng có một khoản tích luỹ kha khá sau khi đã trả nợ NHCSXH như có 2 - 3 con trâu, bò, hay đàn lợn…

Và cùng với các chương trình vay vốn chính sách mang tính hỗ trợ liên kết như cho vay hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, trải qua các chu kỳ người dân sẽ cơ bản thoát khỏi đói nghèo. Ví dụ như hộ chị Đinh Thị Thuỷ ở xóm Móc, xã Thượng Long, huyện Yên Lập. Khởi đầu việc chăn nuôi lợn từ nguồn vốn cho vay hộ nghèo với 11 triệu đồng năm 2007, đến năm 2010 chị đã bước qua ngưỡng hộ nghèo. Song con đường thoát nghèo bền vững vẫn không dễ dàng gì nếu không có “cứu cánh” từ nguồn vốn cho vay hộ cận nghèo năm cuối 2013. Với 25 triệu đồng vay mới, chị đã mở rộng mô hình chăn nuôi lợn nái. Quy mô chăn nuôi thêm một lần nữa được tiếp sức với việc chị tiếp tục được vay vốn cho vay hộ cần nghèo thêm một chu kỳ năm 2016. Ngay trong năm 2016, chị đã xuất chuồng được 10 tấn thịt. Hiện trong chuồng đang có 15 con lợn nái và 300 con lợn thịt. Không chỉ kinh tế mỗi ngày thêm vững, nguồn tài chính ổn định cùng nguồn vốn vay hỗ trợ HSSV từ NHCSXH đã chắp cánh cho cậu con trai đầu của chị vào Đại học Nông nghiệp từ năm 2015.

Mô hình chăn nuôi gà thịt, gà đẻ trứng của gia đình anh Ngọc Văn Tỵ

Với gia đình anh Ngọc Văn Tỵ ở thôn Đình, xã Thượng Long, dòng vốn chính sách đã giúp anh xoá đi căn nhà tranh dột nát vào năm 2008. Anh bảo, có an cư mới lập nghiệp, ngôi nhà nhỏ mới ấm áp đã giúp anh thêm tự tin và sức mạnh lên kế hoạch phát triển kinh tế cho riêng mình. Vay vốn mua một chiếc máy xát, ngoài tiền công thu được, anh có thêm cám thừa nuôi gà. Đàn gà cứ ngày một lớn dần cùng nguồn thu nhập tích luỹ. Đặc biệt với việc được vay 40 triệu đồng từ NHCSXH dành cho các hộ dân ở vùng khó khăn năm 2013 anh đã mở rộng chăn nuôi, xây dựng khu nuôi riêng biệt với 2.000 con gà trong đó có 500 con gà đẻ. Anh khoe khoản đầu tư chuồng trại mới và mua thêm lò ấp trứng cũng gần 200 triệu đồng, và phần lớn là anh vay NHTM. Song hiện tại với anh những khoản vay phải trả không là vấn đề khi nguồn thu từ việc chăn nuôi gà khá ổn định.

Sinh kế dài hạn vẫn là một thách thức

Những tương lai tươi sáng của các hộ dân như thế đã được NHCSXH tỉnh Phú Thọ vun đắp và nhân rộng suốt hành trình phát triển của đơn vị. Toàn tỉnh có 276/277 Điểm giao dịch tại các xã, phường, thị trấn (đạt tỷ lệ 99,6%). Hoạt động giao dịch tại xã có sự tham gia giám sát của tổ chức hội, đoàn thể, Ban giảm nghèo xã, phường nên công tác cho vay, thu nợ, thu lãi tại xã đạt hiệu quả cao. Tính đến nay, tổng dư nợ của 12 chương trình tín dụng ưu đãi là 3.602,8 tỷ đồng với 136.368 khách hàng còn dư nợ, dư nợ bình quân là 26,4 triệu đồng/khách hàng. Trong đó, dư nợ vay hộ nghèo thực hiện 1.156,6 tỷ đồng, đạt 99,8% kế hoạch; dư nợ cho vay hộ cận nçhèo đạt 604,6 tỷ đồng/18.967 hộ còn dư; cho vay hộ mới thoát nghèo đạt 181,2 tỷ đồng/4.803 hộ đạt 99,9% kế hoạch giao.

Nhìn lại hành trình trước đó càng thấy những nỗ lực của cán bộ NHCSXH đã thẩm thấu vào đời sống, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế tỉnh. Dòng vốn chính sách đã góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh xuống còn 9,89% năm 2014 (giảm 2,63%, vượt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII đề ra trước 1 năm).

Chị Hà Thị Mức, người dân tộc Mường được vay 45 triệu đồng hộ nghèo để nuôi trâu sinh sản. Theo chị Mức, sau khi trâu sinh nghé, gia đình sẽ xuất bán nghé để hoàn trả dần vốn ngân hàng, đồng thời vẫn có trâu để tiếp tục chăn nuôi

Theo tiêu chuẩn mới, đầu năm 2016, tỉnh còn 41.050 hộ nghèo chiếm tỷ lệ 10,51% và tổng hộ cận nghèo là 31,377 hộ, chiếm 8,2%. Giám đốc NHCSXH tỉnh Phú Thọ, Trương Việt Phương cho biết để có thể hỗ trợ các hộ chính sách có điều kiện phát triển kinh tế, ngay từ đầu năm 2017 NHCSXH tỉnh và Phòng giao dịch các huyện đã bám sát chỉ tiêu kế hoạch, chủ động báo cáo UBND, Ban đại diện HĐQT các cấp để triển khai thực hiện nhiệm vụ chỉ tiêu kế hoạch năm 2017, gắn kế hoạch tín dụng ưu đãi với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong công tác kế hoạch hóa tín dụng. Ba tháng đầu năm 2017 các đơn vị đã nỗ lực, cố gắng trong công tác tham mưu và được địa phương chuyển vốn ngân sách sang NHCSXH để cho vay, kết quả đến hết tháng 3/2017 ngân sách địa phương đã chuyển 2,8 tỷ đồng.

“NHCSXH đã tập trung mọi nguồn lực, điều hành linh hoạt, đẩy nhanh tiến độ giải ngân các chương trình theo kế hoạch khi có nguồn vốn Trung ương chuyến về kể cả nguồn vốn thu hồi nợ và nguồn vốn huy động tiền gửi tiết kiệm qua Tổ tiết kiệm và vay vốn, không để tồn đọng lãng phí vốn. Thực hiện định mức quỹ an toàn chi trả theo quy định của NHCSXH”, Giám đốc NHCHXH tỉnh Phú Thọ cho biết. Đồng thời chỉ đạo toàn diện các mặt hoạt động NHCSXH, chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng, hoạt động Tổ giao dịch lưu động, tăng cường hoạt động ủy nhiệm của Tổ tiết kiệm và vay vốn, hoạt động ủy thác của các tổ chức chính trị - xã hội. Chi nhánh cũng tăng cường thực hiện kế hoạch đào tạo tập huấn nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ NHCSXH, cán bộ tổ chức hội nhận ủy thác, Ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn, cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cơ sở nắm vững chế độ chính sách quy trình nghiệp vụ để thực hiện tốt công tác tín dụng chính sách. Công tác thông tin báo cáo được tăng cường, theo dõi nắm bắt kịp thời các diễn biến trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ để có biện pháp tăng cường công tác chỉ đạo.

Tuy nhiên, để có thể rút ngắn thời gian giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, nguồn vốn của NHCSXH mới chỉ là bàn đạp giúp người dân phát triến kinh tế. Câu chuyện quy hoạch, định hướng sản xuất đặc biệt là tìm đầu ra cho sản phẩm cần có sự vào cuộc của các cấp chính quyền địa phương. Thực tế khảo sát tại một số địa bàn trong tỉnh Phú Thọ như huyện Cẩm Khê và Yên Lập cho thấy, chăn nuôi hiện vẫn là sinh kế được nhiều người dân lựa chọn phát triển kinh tế. Ngay cả khi giá lợn giảm như thời gian vừa qua, nhiều người dân vẫn ngóng chờ một ngày giá lên để tiếp tục chăn nuôi, khi đất đai và nguồn thu từ trồng lúa trồng mầu hữu hạn.

Vai trò của chính quyền các cấp vì thế không chỉ là định hướng cho người dân phát triển sản xuất mà cần có những khuyến cáo kịp thời cho người dân từ quy mô chăn nuôi đến vấn đề thị trường. Nhất là ở những nơi mà doanh nghiệp chưa đặt chân tới, chính quyền cần thực hiện tốt vai trò kết nối người dân với thị trường bằng việc hỗ trợ liên kết nông dân - doanh nghiệp cũng như các mô hình kinh tế hợp tác để đưa người nông dân tiến gần vào các chuỗi giá trị.